JAN KOSTER

D2 - Jan Koster - De Zwartendijk en de polder Dronthen - 1993 700x330DE IJSSELDELTA van pauze- naar designlandschap
Op zaterdag 1 april gaat deze expositie met werken van landschapsfotograaf Jan Koster (1959) van start in het Stedelijk Museum Kampen én in de Gemeentelijke Expositieruimte Kampen.

De nieuwe brug over de IJssel; daar begon het mee. Elke keer als ik bij mijn ouders was, ging ik er even naar toe. Die brug bood namelijk een fantastisch uitzicht over de delta. Nog nooit kon ik zover kijken. Helemaal voorbij Wilsum en Zalk. Ja, zelfs voorbij Zwolle zag ik nog de schoorsteenpijpen van de IJsselcentrale, die als vingers boven de horizon uitstaken. Dit weidse uitzicht wou ik meenemen naar Amsterdam. Mijn eerste foto was geen succes. Door de groothoeklens zag ik enkel water. Op de foto met een telelens kon ik de kop van de Veluwe zien, maar het was een fragment. Zodoende kwam ik op het idee om met de telelens meerdere foto's te maken en die aan elkaar te plakken. De eerste collages benaderden nog niet het beeld dat ik met mijn ogen zag. Maar na het nodige geëxperimenteer kwam ik uit op een collage, die uit 3 boven elkaar geplaatste rijen van 13 rechtopstaande foto's bestond. Met deze methode heb ik zo'n 20 jaar geleden de IJsseldelta gefotografeerd. Het ging me daarbij om het gebied te karakteriseren. Naast de IJssel zijn de karakteristieke elementen de dijken en de kolken. Wat de IJssel betreft: die is bij Veecaten op zijn mooist. Ida Gerhardt, die nog aan mijn moeder les heeft gegeven, ging er graag naar toe. Niet zo verwonderlijk, want tegen de achtergrond van de Veluwe slingert de IJssel hier langs het Zalkerbosch, dat op een hoge stroomrug ligt. Afgezien van de dijken langs de IJssel moeten natuurlijk ook de Kamperzeedijk, de Venedijk en de Zwartendijk worden genoemd. Nadat ik deze plekken uitvoerig had gefotografeerd ben ik in de rest van het rivierengebied aan de slag gegaan. De collages die ik er maakte verkochten goed, zo goed dat ik op een geven moment enkel nog met het plakken van foto's bezig was. Ik besloot toen om het roer om te gooien, nam afscheid van die arbeidsintensieve collages en ging gewoon weer met een standaardlens aan de slag, waarmee ik weer losse foto's nam

In die tijd ontdekte ik op mijn topografische kaarten vreemde structuren in het wad. Deze constructie van wilgenhout, die het slib vast hield, leidde me naar de Friese kust. Het landaanwinningsproces dat ik er aantrof deed denken aan de IJsseldelta, maar het was vooral de weidsheid die me aantrok. In Nederland heb je het Hollands licht. Dat is niet echt bijzonder. Dat is gewoon een mythe. Maar de horizon, die is er bijzonder. En daardoor ben je je bewust van de lucht. De foto's die ik langs het Waddenzee maakte, groeiden uit tot een serie over de Nederlandse kust. Door de afwezigheid van het grid, dat zo kenmerkend was voor mijn collages, viel nu de vorm op. Bovendien werd ook duidelijk dat mijn referentiekader de beeldende kunst was. Na de geboorte van mijn zoon werden deze Dutchscapes als boek gepubliceerd. Inmiddels gaat IJssel, zoals mijn zoon heet, zijn eigen gang en kan ik met mijn fotowerk, dat een tijdje op een laag pitje heeft gestaan, weer voluit aan de bak. Uiteraard keek ik weer naar de kust, waar de Zandmotor en de Hondsbossche duinen tot ontwikkeling zijn gebracht. Maar ook in het achterland worden dergelijke projecten intussen uitgevoerd. In het verleden werden deze projecten vooral door ingenieurs gerund, maar nu werken ze samen met architecten, die tot in het kleinste landschap over de inrichting van het landschap hebben nagedacht. Deze designlandschappen, tref je bijvoorbeeld langs de grote rivieren aan. Zo is er bij Nijmegen ruimte gemaakt voor de Waal en krijgt de IJssel bij Kampen een nieuwe zijtak. Naast dit Reevediep, die de IJssel bij hoog water moet ontlasten, zijn er op de zuidelijke oever van de IJssel onlangs ook een snelweg en een spoorlijn aangelegd. Hierdoor is het gebied rond de Zwartendijk ingrijpend veranderd. Het bouwbedrijf Heijmans heeft voor terreinen die wachten op ontwikkeling de naam pauzelandschap bedacht. Zo zou je de situatie van de IJsseldelta kunnen typeren, toen het als driehoek in de Zuiderzee stak. Inmiddels is de delta uit haar slaperige bestaan wakker gekust en ligt het door de verbeterde infrastructuur nu centraal in het land.

De tentoonstelling in het Stedelijk Museum Kampen begint met het beeld van de IJsseldelta zoals het er 20 jaar geleden uitzag. Dus met de Zwartendijk die met zijn hoge bomen de zuidelijke oever nog in tweeën sneed. Inmiddels nadert aan de binnenkant de stad en aan de andere kant wordt in een rap tempo een rivieren landschap uitgerold. Met beelden van zandwegen die deze kale polders nu doorsnijden en veen dat in zwarte bergen hoog boven de horizon uitsteekt, eindigt deze tentoonstelling. In de Gemeentelijke Expositieruimte Kampen worden foto's van de IJsseldelta vergeleken met foto's, die ik afgelopen jaren elders in Nederland heb gemaakt. Het betreft hier foto's van projecten die je kunt vergelijken met de aanleg van het Reevediep. Maar ook kleinere projecten komen aan bod, zoals bruggen die tegenwoordig zowel oeververbinding als icoon zijn. De keuze van de foto's wordt mede bepaald door de Davidster die aan de muur van deze voormalige synagoge hangt. Samen met dit oude hexagram vormen ze een nieuwe set pictogrammen.

Jan Koster

D1 - Jan Koster - De IJssel bij Kampen- 1996 - 700 breed


1 april t/m 28 mei 2017
Stedelijk Museum Kampen
Oudestraat 133, Kampen
di t/m za 10.00-17.00 uur
zo 13.00-17.00 uur

 

Verhuur en trouwen

Actueel

Problemen op de site

Wegens technische problemen laat onze website momenteel niet de juiste informatie zien. Heeft u vragen over het huidige aanbod in het museum, neemt u dan alstublieft contact op met het museum zelf: 038-3317361

 

Onze excuses voor het ongemak.

Opening Arie Schippers

Op zondag 17 februari opent de tentoonstelling 'Mens wordt hond' van Arie Schippers. Vanaf 14.30 uur bent u van harte welkom. De opening start om 15.00 uur in onze Gouden Zaal. Na afloop is er uiteraard ruimschoots de tijd om de tentoonstelling - op beide locaties- te bewonderen.

 

Toegang is gratis en u krijgt een hapje en een drankje.

 

Taxatie(mid)dag!

Het museum organiseert op zondag 20 januari tussen 13.00 en 16.00 uur een taxatiemiddag in de Gouden Zaal! Taxateurs Jan Bockweg (taxateur schilderijen en prenten, Epe) en Marius van Ee (taxatie- en adviesbureau, Kampen) zullen uw bijzondere voorwerpen taxeren. Kosten bedragen € 2,- per voorwerp, met een maximum van 2 voorwerpen per persoon. Uiteraard kunt u ook terecht voor adviezen omtrent restauratie, schoonmaken en onderhoud.
Iedereen is van harte welkom!

 

Twitterfeed

Dinsdag bestaat het Stedelijk Museum Kampen 10 jaar. Komt u die dag met ons vieren? Voor de eerste 50 gasten staat er een gebakje klaar!

website realisatie: nmedia ict