Adzer van der Molen

 

Is het niet de ultieme guilty pleasure: willen weten hoe de buurman leeft, wat hij bezit en wat hij op dit moment doet? Hele reality-programma's op televisie werden en worden eraan gewijd. We zijn gefascineerd door wat een ander heeft of doet; wat zouden wij graag bezitten wat hij heeft, doen wat hij doet. Of juist niet: soms is het ook juist heerlijk te gruwelen van de manier waarop iemand zijn leven vormgeeft.

De schilderijen van Adzer van der Molen zijn precies dat: plekken die anderen hebben gecreëerd en bezitten en nieuwsgierig maken. Van der Molen isoleert dit soort locaties uit film- en televisiebeelden of foto's en bewerkt deze vervolgens. Mooi zijn die plekken niet per se: verlaten autowegen en gebouwen die doen denken aan anonieme architectuur zoals je die aantreft in Amerikaanse suburbs of in karakterloze provinciesteden. Geen weelderige oude villa's of luxe nieuwe appartementen, maar eenvoudige, soms bijna lelijke gebouwen, zonder enige decoratie of persoonlijke toevoeging. Het zijn bouwwerken die er niet voor gemaakt zijn om vastgelegd te worden, maar die hier toch te zien zijn en zelfs tot middelpunt van de schilderijen zijn gemaakt.

Bijzonder aan het werk van Van der Molen is dat die afwezigheid van het esthetische samengaat met perfectie. Zelden was niet zo mooi zo perfect. De heggen zijn netjes gesnoeid, tussen de keurig gemaaide grassprieten van de gazons is geen onkruid te bekennen en de afgebeelde wegen zijn eveneens vrij van kuilen en slijtage. Ook lijken alle menselijke sporen te zijn uitgewist: geen rondslingerend speelgoed op het gras, geen zwerfafval langs de weg, geen vuilnisbakken en zelfs geen brievenbussen.

Het is die spanning tussen die herkenning enerzijds en die vervreemding anderzijds die fascineert; je kijkt naar iets wat echt bestaat en dat je tegelijkertijd niet helemaal kunt plaatsen. Het is aan jou als kijker om de scène verder aan te vullen, te bedenken wat er achter de gevels zou kunnen gebeuren en waar de wegen waar je je op bevindt, naartoe leiden. Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat de kunstenaar de buitenste contouren heeft bepaald en dat de beschouwer daarna moet zorgen voor de invulling: de buitenwereld is uitgetekend, de binnenwereld moet nog worden aangevuld.

Een ander contrast in het werk van Van der Molen is dat tussen berusting en rusteloosheid. De afgebeelde scènes zijn verstild, zonder enige actie. De huizen en wegen die we zien, lijken zich in een tijdsbubbel te bevinden; crises en sores lijken hieraan voorbij te gaan zonder enige rimpeling te veroorzaken. Er mag dan elders op de wereld een migratiecrisis bestaan, de rechtsextremistische politiek rukt op en de impact van de klimaatverandering wordt nu echt zichtbaar, maar in deze geschilderde context is daar niets van te merken.

Tegelijkertijd zit er in de werken eveneens iets ongeduldigs. Als beschouwer bevind je je vaak op afstand en ook iets aan de zijkant; alsof je naar de gebouwen loopt of rijdt of er juist aan voorbij bent gegaan en nog even terugkijkt. Ook de wegen en de trap leiden je ergens naartoe. Of voeren ze je juist ergens vandaan? En wat staat je daar dan te wachten aan de andere kant of aan het einde van de weg: een vreemd oord of een thuiskomst?

Met titels die refereren aan bijbel- of songteksten verwijst Van der Molen naar het streven naar ultieme bezinning, verlossing en geluk. Maar het blijft natuurlijk de vraag of dit er allemaal al is waar je nu bent, dat je nog een weg af te leggen hebt voordat je dit bereiken zult of dat het nooit binnen bereik zal komen en altijd een streven zal blijven. Uiteraard zal het antwoord hierop voor de één anders zijn dan voor de ander.

Dit soort existentialistische beslommeringen mengen zich perfect met de grijstinten waarmee de werken zijn opgezet – van lichtgrijs, tot paarsig, groen en gelig grijs. Grijs is hier niet enkel een combinatie van wit en zwart, maar komt ook voort uit het mengen van complementaire kleuren. Onder het koele oppervlak schuilt in zekere zin een warmte waarvan de straling als het ware lijkt weggepoetst.
Gerhard Richter, de schilder die grijswaarden tot zijn handelsmerk maakte, noemde al eens dat grijs voor hem zo ideaal was omdat het 'geen gemoedstoestand, geen symbool voor het één of ander' is: er kleven geen vaste emoties of andere betekenissen aan. In het geval van een polychroom werk maakt het bijvoorbeeld wel nogal een verschil of een voorstelling in koele blauwe tinten of in een expressief vlammend rood is weergegeven. Grijs is objectiever en houdt de mogelijkheden open. Bovendien doet het je beter kijken; zonder de directe afleiding van kleur vallen opeens dingen op die je misschien anders niet had opgemerkt, zoals het contrast tussen licht en schaduw, de spanning tussen de harde lijnen van de bebouwing en infrastructuur en de grillige vormen van de alomtegenwoordige natuur en de ritmische herhaling van hekjes, paaltjes en boomstammen. Zelden waren zulke alledaagse dingen zo intrigerend.

Mare van Koningsveld

Verhuur en trouwen

Actueel

Problemen op de site

Wegens technische problemen laat onze website momenteel niet de juiste informatie zien. Heeft u vragen over het huidige aanbod in het museum, neemt u dan alstublieft contact op met het museum zelf: 038-3317361

 

Onze excuses voor het ongemak.

Opening Arie Schippers

Op zondag 17 februari opent de tentoonstelling 'Mens wordt hond' van Arie Schippers. Vanaf 14.30 uur bent u van harte welkom. De opening start om 15.00 uur in onze Gouden Zaal. Na afloop is er uiteraard ruimschoots de tijd om de tentoonstelling - op beide locaties- te bewonderen.

 

Toegang is gratis en u krijgt een hapje en een drankje.

 

Taxatie(mid)dag!

Het museum organiseert op zondag 20 januari tussen 13.00 en 16.00 uur een taxatiemiddag in de Gouden Zaal! Taxateurs Jan Bockweg (taxateur schilderijen en prenten, Epe) en Marius van Ee (taxatie- en adviesbureau, Kampen) zullen uw bijzondere voorwerpen taxeren. Kosten bedragen € 2,- per voorwerp, met een maximum van 2 voorwerpen per persoon. Uiteraard kunt u ook terecht voor adviezen omtrent restauratie, schoonmaken en onderhoud.
Iedereen is van harte welkom!

 

Twitterfeed

Dinsdag bestaat het Stedelijk Museum Kampen 10 jaar. Komt u die dag met ons vieren? Voor de eerste 50 gasten staat er een gebakje klaar!

website realisatie: nmedia ict